MANWERK HETGEBRRUIK VAN ELEKTRONISCHE HULPMIDDELEN.

Voor velen is het gebruik van hulpmiddelen die een hond een pijnprikkel toedienen een taboe. Voor sommige begint dit taboe al bij het gebruik van een prikhalsband, bij andere bij het gebruik van stroom doserende hulpmiddelen. Echter zal iedereen die de kennis en de inzicht heeft in de ontstane problematiek bij sterk in karakter doorgegroeide honden tot de conclusie komen dat elektronische dressuurhalsbanden (Teletak/Inotek) of het gebruik van een zogenaamde stroommouw de trainingen met deze honden juist humaan zullen houden.   

In plaats van noodzakelijke steeds ruwer en harder wordende correcties waar de hond steeds verder doorheen groeit, kunnen met elektronische hulpmiddelen goed doorkomende korte (een fractie van een seconde = een impuls) correcties toegediend worden. De winst voor het humane zit hem dan vooral in het feit dat corrigerende maatregelen steeds vaker achterwegen kunnen blijven. Volgens de fabrikanten van deze elektronische hulpmiddelen is gebruik van hun materiaal niet schadelijk voor de gezondheid van de hond en is, bij mij weten, dit ook in de praktijk altijd zo gebleken.

Het is echter zonder meer een feit, dat bij onoordeelkundig gebruik van elektronische hulpmiddelen wel degelijk de situatie kan ontstaan dat men kan spreken over dierenmishandeling. Hiervan is o.a. spraken als de hond niet weet wat hij fout doet en voor hem niet duidelijk is wat voor gedrag we wel van hem wensen. M.a.w., en dit geldt voor alle correcties in het algemeen, de africhter behoort er van overtuigt te zijn dat de hond weet wat van hem verlangt wordt maar de hond kiest voor een confrontatie met zijn geleider en, na de correctie van zijn geleider, terug kan vallen in gewenst gedrag en hiervoor beloont kan worden. Wanneer, hoe en welke elektronische hulpmiddelen na mijn inzicht toegepast zouden moeten worden is te lezen in de nu volgende kynethologische en praktisch toepasbare uiteenzetting.

Correct gebruik van elektronische hulpmiddelen bij het speuren en het appèl kent veel overeenkomsten met een correcte toepassing bij het manwerk. Voorlopig wil ik mijn in dit werkstuk beperken tot het beschrijven van het gebruik van elektronische hulpmiddelen bij het manwerk.

Wat is eigenlijk het probleem dat we hebben?
De hond werkte altijd zeer correct maar is op een bepaald moment bijvoorbeeld toch gaan inbijten bij het stellen in het verstek en of wil niet meer correct lossen op commando en of is gaan nabijten na naar het lossen e.d. Corrigerende maatregelen van de geleider neemt de hond steeds vaker voor lief en valt terug in zijn ongewenst gedrag.
In de praktijk zijn dit meestal de redenen dat men gebruik wil gaan maken van elektronische hulpmiddelen. Maar dit zullen echter niet de werkelijke problemen zijn, maar slechts een uitvloeisel van de hoofdoorzaak. En deze hoofdoorzaak is het onstaane gebrek aan respect van de hond voor de geleider. Zo zal een probleem van bijvoorbeeld het niet meer willen lossen waarschijnlijk niet op zich staan, maar zullen ook andere problemen met het appèl gedurende het manwerk te zien gaan zijn. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan het uitroepen bij het verstek, het rugtransport en dergelijke appŠloefeningen. Ook hier zal de hond aan respect ingeleverd hebben.

Hoe is dit probleem onstaan
De wijze waarop het probleem, het gebrek aan respect voor de geleider, is onstaan is belangrijk, zelfs een voorwaarde bij het gaan toepassen van elektronische hulpmiddelen. Als de hond is opgebouwd volgens het principe zoals deze omschreven staat bij het theoretisch en praktisch deel van dit hoofdstuk manwerk, dan zal grotendeels het volgende gebeurt moeten zijn.
-De hond is alle aspecten van het programma goed aangeleerd, reageerde goed op de commando's van de geleider, voelde zich sterk t.o.v. de pakwerker en gebruikte de juiste driften gedurende zijn werkzaamheden bij het manwerk.
-De hond is gaan groeien in zijn karakter, corrigerende maatregelen van de geleider is hij voor lief gaan vinden. De belastbaarheid van de hond werd steeds groter.
De hond heeft hiermee bewezen uitstekend geschikt te zijn voor de africhtingssport en volwassen begint te worden.

Wat brengt deze wetenschap met zich mee
Het enige waarin de hond weer op het goede spoor moet worden gezet in de hiervoor beschreven historie, is de reactie van hem op de gegeven commando's afkomstig van zijn geleider. M.a.w. teruggewonnen respect voor de geleider zullen appŠl problemen gedurende het manwerk in het gehele programma doen verdwijnen.
Voor het overige mag en moet de hond verder doorgroeien in zijn karakter.

Het formuleren van het probleem in het licht van een ontstane algemeen gebrek aan respect voor de geleider is belangrijk voor de mogelijke werkwijze van het oplossen van de hieruit volgende problemen zoals het niet willen lossen, het nabijten etc. Want dit brengt met zich mee dat, indien men de problemen wil gaan oplossen, elektronische hulpmiddelen niet noodzakelijkwijs alleen maar gebruikt kunnen worden bij het niet willen lossen, het nabijten etc., maar ook gedurende momenten dat de pakwerker helemaal niet met de hond aan het werk is! En dit geeft weer de mogelijkheid het principe overeind te houden dat men moet blijven gebruikmaken van de juiste driften van de hond en correcties alleen maar afkomstig mogen blijven komen van de geleider. Anders geformuleerd, de hond kan in zijn buitdrift gehouden worden en zal daardoor geen vermijdgedrag gaan tonen t.o.v. de pakwerker!

De eerste keer van het gebruik van elektronische hulpmiddelen
Wat in de praktijk moet gebeuren is dat men moet bereiken dat de hond denkt dat de elektronische correctie afkomstig is van de geleider. De hond mag zeker niet gaan denken dat deze van de pakwerker afkomstig zijn. De elektronische correctie moet dus een verlengstuk worden van de al gebruikte correcties door de geleider. Daarom is het vooral belangrijk dat een elektronische correctie altijd direct na een een commando of tergelijketijd met mondelinge correctie van de geleider komt.

De eerste elektronische correcties dienen te worden toegepast op een moment dat de hond niet met de pakwerker bezig is in de vorm van bijten of bewaking, dit dus om in de ogen van de hond enige connectie -correctie pakwerker- te verkomen. Beter is ook deze momenten niet te kiezen in de omgeving van het aanblafverstek. Zo zijn het rugtransport, het oplopen voor het innemen van de positie bij het afstandstellen en de periode van het wachten voor het mogen gaan voor het afstandstellen, mooie momenten voor de eerste keren van gebruik.

Dit geeft gelijk het type elektronische hulpmiddel dat hierbij bruikbaar is, namelijk een elektronische dressuurband. Verder in deze uiteenzetting kom ik over de verschillende soorten elektronische hulpmiddelen nog terug.
De daadwerkelijke uitvoering kan er als volgt uitzien. We gaan hierbij vanuit dat de hond een prikhalsketting om heeft en hieraan is aangelijnd en tevens een elektronische dressuurband om heeft.

a)Men is bezig met het rugtranssport en de hond dringt voor. Nu moet als correctie voor het voordringen een ruk aan de prikhalsketting gegeven worden, met tegelijkertijd een mondelinge correctie en een stroomstoot. Deze stroomstoot dient gegeven te worden zoals een correctie m.b.v. een halsband gegeven dient te worden, namelijk kort en krachtig (=een impuls).
Indien de hond daarna correct volgt bij het rugtranssport wordt deze uiteraard door de geleider beloond.
en of

b)Men is met de hond op weg naar de plaats vanaf waar het afstandstellen plaats zal gaan vinden. Indien de hond niet correct wil volgen en of allemaal om wil kijken waar de pakwerker naar toe gaat, volgt de zelfde wijze van correctie als bij a)
en of

c)Indien de hond ook nog moeite heeft om te wachten op het commando "stellen bij het afstandstellen kan hier wederom op dezelfde wijze corrigerend worden opgetreden.
Het is natuurlijk in deze fase natuurlijk verstandig om problemen zoals bijvoorbeeld het niet willen lossen te vermijden door de hond gewoon niet te laten lossen maar te de mouw gelijk na het inbijten te laten winnen.

Pas als de elektronische dressuurband enkele malen op hiervoor beschreven wijze is gebruikt en men er van overtuigt is dat de hond de stroomstoot ervaart als zijnde een "nieuwe super correctie" van de geleider, dan kan men deze correctie ook eventueel gaan gebruiken voor bijvoorbeeld het niet willen lossen, nabijten etc. Maar nogmaals, er moet altijd een commando van de geleider over het gewenste vooraf gaan en indien de stroomstoot noodzakelijk is, direct daarna deze stroomstoot pas volgt met ook een mondelinge correctie van de geleider.De correctie kan voor de hond hierdoor gekoppeld blijven met de geleider en blijft de pakwerker wat dit betreft buiten de verdenkingen. Uiteraard is het belangrijk na een elektronische correctie de hond snel te kunnen belonen voor juist gedrag. Zo kan men bijvoorbeeld, na een elektronische correctie nodig bij het lossen, de hond aanmoedigen om aan te blaffen zodat hij beloond kan worden.

Correcties met een elektronische dressuurband voor het willen uitbreken bij het revieren of voor overmatig blaffend protest met omkijken tijdens het revieren kunnen ook pas worden toegepast als de koppeling -correctiestroomstoot geleider is bewerkstelligd. Zou deze koppeling nog niet aanwezig zijn dan kan de hond zeer ongewenst reageren op de pijnprikkels die, in de ogen van de hond, dan mogelijk vanuit de grond komen, de lucht, een verstek.....?????

Wat we in de praktijk zeker niet moeten doen
Elektronische hulpmiddelen zodanig gebruiken dat de hond denkt dat de correcties met dit materiaal afkomstig zijn van de pakwerker. De gevolgen zullen zijn:
-De hond zal met het reactieven gebied van zijn agressiedrift (verdedigingsdrift) moeten gaan werken. Een gevecht waarbij de hond nooit echt als winnaar uit de bus kan komen.

-Dat we de hond dan dus uit zijn buitdrift gehaald hebben en vermijdgedrag bij de hond oproepen t.o.v. de pakwerker.
-Dat aan de oorzaak van het probleem van het niet meer willen lossen, het nabijten etc, wat dus het gebrek aan respect voor de geleider is, niets wordt gedaan.
-De hond zal alleen maar respect krijgen voor de pakwerker, want in de ogen van de hond is het de pakwerker die bepaald hoe er gewerkt wordt. En dit brengt weer met zich mee dat het correct werken van de hond afhankelijk kan worden van wie hij als pakwerker voor hem heeft staan. Een nieuw gezicht voor hem in het pak, bijvoorbeeld op een wedstrijd, kan voor de hond een reden zijn gelijk terug te vallen in het weigeren van het moeten lossen etc.!! Het doen en laten van de hond is dan dus pakwerker afhankelijk geworden, een situatie waarover ik eerder in dit hoofdstuk manwerk heb geschreven.

Om te voorkomen dat de hond het gebruik van de elektronische correctie gaat koppelen aan de pakwerker mag men nooit de eerste toepassing van de elektronische hulpmiddelen gebruiken bij het inbijten in het verstek, het lossen of het nabijten na het lossen etc. Zeker als hier dan ook nog een mondelinge correctie van de geleider achterwege blijft is de koppeling correctie - pakwerker onvermijdelijk. Beelden op evenementen als van het sterk naar achter schietende honden bij het lossen zijn het gevolg.

Wie bedient de knop van de zender van de elektronische dressuurband
Ik denk dat het meest ideale is als de geleider van de hond zelf de capaciteiten heeft de zender te bedienen. Mocht het toch verstandiger zijn dat een derde (meestal de instructeur) de zender bedient dan behoren zeer goede afspraken gemaakt te worden over het "draaiboek van gebruik" om een correct gebruik zoals hiervoor beschreven te waarborgen.

De correctie wordt anders toegepast, trainingstechnisch hoeft er verder niets te veranderen. Als de introductie van de elektronische dressuurband goed is uitgevoerd hoeft er aan de verdere trainingsmethode niets te veranderen. Immers wat er nu alleen maar verandert is dat men doorkomt met een eventuele nodige correctie, m.a.w. de hond heeft weer respect voor de geleider. Verstandig is wel de elektronische dressuurband zo veel mogelijk om te doen bij het manwerk, ook als men zelden meer het daadwerkelijk moet activeren gedurende de trainingen. Want juist die enkele keer dat het nodig is blijft belangrijk.

Welke elektronische hulpmiddelen kunnen we gebruiken
Wie het verhaal over de elektronische hulpmiddelen goed begrepen heeft, kan zelf al tot de conclusie komen waarom het gebruik van een zogenaamde stroommouw verre van ideaal is om een goede trainingsopbouw te kunnen behouden. Immers is dit hulpmiddel alleen maar te gebruiken als de hond bijt op de mouw. Een connectie pakwerker - correctie is haast niet te voorkomen. De mogelijke gevolgen hiervan zijn beschreven. 

Stroommouwen zijn naar mijn mening ook niet echt gemakkelijk in gebruik, dit gezien het feit dat de pakwerker goed aarde moet maken met een ijzertje onder zijn schoenen en alles met draden aan elkaar verbonden moet blijven. Ook het feit dat alleen de pakwerker de stroom kan activeren kan een nadeel zijn in het gebruik, daar hierdoor een nodige bekwaamheid van de pakwerker wordt vereist. De reden om toch een stroommouw te gebruiken kan de prijs zijn van de aanschaf t.o.v. een elektronische dressuurhalsband.

Maar ook de verschillende elektronische dressuurbanden hebben hun voors en tegens. Zo zijn bij de oudere type van Teletak zowel de zender als de ontvanger groot en zwaar. Dit geeft gelijk een probleem aan bij het gebruik van elektronische dressuurbanden. Dit is de kunst te voorkomen dat de hond enige connecties legt tussen de nieuwe "super correcties" die van de geleider komen en het feit dat hij een elektronische dressuurband aan heeft. 

De zeer kleine Inotek dressuurbanden, waarvan de ontvanger en zender niet groter zijn dan een klein luciferdoosje, zijn het meest ideaal in gebruik maar ook het duurst in aanschaf. Dit Inotek materiaal heeft zelfs te mogelijkheid met geluidssignalen te werken, maar hiervan moet men in de verdedigingshondensport zeker geen gebruik van maken, daar dit het om hebben van iets "speciaals" voor de hond alleen maar bevestigd. Ik vermoed dat het gebruik van deze signalen nuttig is bij trainingen met honden voor de jacht. 
Een ander nadeel van elektronische dressuurbanden is het feit dat er contact moet zijn met de huid van de hond d.m.v. twee metalen pennetjes en hierom de band vrij strak moet zitten. Mijn ervaring is dat deze pennetje het beste contact maken onder de hals, zeg maar iets naast de strot van de hond. Hier zitten de minste bewegende spieren van de hond en behouden de pennetjes het meeste contact met de huid.

Mocht ondanks alles de hond toch een connectie gelegd hebben met het feit dat hij een elektronische dressuurband om heeft en de correctie die hij hieruit krijgt, heb ik de volgende tip vernomen. Wil men bij trainingen een elektronische dressuurband gaan gebruiken, wrijf dan altijd eerst de nek van de hond in met wat geurwater zoals bijvoorbeeld 4711 en doe dan de band om. Op een examen of wedstrijd wrijft men vlak voor het manwerk de hond met hetzelfde geurwater....... en maar hopen dat de hond.

Copyright @ 2010 oostland-diensthonden-opleidingen.nl. Alle rechten voorbehouden.